3 nguyên nhân chính khiến bà bầu dễ bị trĩ
Nhiều mẹ chỉ bắt đầu để ý đến vùng hậu môn khi cảm giác cộm, rát hoặc đau xuất hiện sau một ngày dài. Điều này dễ khiến mình hoang mang vì nghĩ cơ thể đang “có vấn đề lớn”. Thực ra, trĩ trong thai kỳ khá thường gặp, và hiểu đúng nguyên nhân sẽ giúp mẹ bớt sợ, bớt tự trách.
1. Nội tiết thai kỳ làm thành mạch giãn và dòng máu hồi lưu chậm hơn
Khi mang thai, progesterone tăng cao giúp cơ thể giữ thai ổn định, nhưng đồng thời làm thành mạch và mô nâng đỡ trở nên “mềm” hơn. Ở vùng trực tràng – hậu môn, điều này khiến tĩnh mạch dễ giãn, dễ ứ máu, nên chỉ cần ngồi lâu hoặc rặn nhẹ cũng có thể thấy căng tức. Điều quan trọng là mẹ hiểu đây là thay đổi sinh lý phổ biến của thai kỳ, không phải do “yếu” hay chăm sóc kém.
Việc nên làm ngay là giảm thời gian ngồi hoặc đứng một tư thế quá lâu, tranh thủ đổi tư thế sau mỗi 45-60 phút, và nằm nghiêng trái khi nghỉ để giảm áp lực tĩnh mạch. Uống đủ nước trong ngày cũng giúp tuần hoàn và đi tiêu thuận hơn, nhờ đó giảm thêm gánh nặng lên vùng hậu môn.
2. Táo bón và thói quen rặn khi đi tiêu khiến búi trĩ dễ hình thành
Nhu động ruột trong thai kỳ thường chậm lại, cộng thêm viên sắt, ăn thiếu rau hoặc ngại đi vệ sinh ở nơi lạ, nên táo bón rất dễ xuất hiện. Khi phân khô và cứng, mẹ phải rặn nhiều hơn; áp lực lặp đi lặp lại lên tĩnh mạch hậu môn là một nguyên nhân trực tiếp làm trĩ nặng dần. Đây là điểm then chốt vì nếu xử lý táo bón sớm, nhiều trường hợp khó chịu sẽ giảm rõ.
Mẹ có thể bắt đầu bằng việc tăng nước ấm, thêm chất xơ hòa tan từ rau củ và trái cây mềm, đi tiêu vào khung giờ cố định thay vì nhịn. Khi ngồi bồn cầu, kê một ghế thấp dưới chân để tư thế dễ đi hơn và tránh ngồi quá lâu dù chưa đi được. Những thay đổi nhỏ này thường tạo khác biệt lớn chỉ sau vài ngày.
3. Tử cung lớn dần chèn ép vùng chậu, cộng với ít vận động làm triệu chứng rõ hơn
Càng về cuối thai kỳ, tử cung càng lớn và tạo thêm áp lực lên hệ tĩnh mạch vùng chậu, làm máu trở về tim chậm hơn. Nếu mẹ ít đi lại vì mệt, hoặc công việc buộc ngồi nhiều, cảm giác nặng tức, ngứa rát, thậm chí sa búi trĩ khi rặn có thể xuất hiện thường xuyên hơn. Điều này quan trọng vì nhiều mẹ chịu đựng trong im lặng, đến khi đau nhiều mới đi khám thì việc xử lý sẽ lâu hơn.
Hành động ngay ở mức nhẹ là đi bộ chậm mỗi ngày, tránh ngồi/đứng một chỗ quá lâu, và vệ sinh hậu môn nhẹ nhàng bằng nước ấm sau đi tiêu. Nếu chỉ cộm nhẹ, chưa chảy máu, mẹ thường có thể theo dõi thêm và điều chỉnh sinh hoạt. Nhưng nếu chảy máu đỏ tươi lặp lại, đau dữ dội, búi trĩ sưng cứng không co lên, hoặc đau kèm sốt, mẹ nên đi khám sớm để được bác sĩ sản khoa hoặc tiêu hóa đánh giá đúng mức độ.
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Mỗi thai kỳ có thể khác nhau; mẹ nên hỏi bác sĩ khi có triệu chứng kéo dài hoặc nặng lên.
