Điều mình thay đổi sau khi làm mẹ

Có một giai đoạn, mình tưởng điều khó nhất là sắp xếp thời gian để đi phỏng vấn. Nhưng thật ra phần nặng hơn nằm ở trong đầu: khoảng trống trong CV, quần áo công sở không còn vừa như trước, câu hỏi “ai trông con” đi trước cả câu “mình muốn làm gì”. Mẹ bỉm xin việc thường bước vào phòng tuyển dụng với nhiều gánh hơn một ứng viên bình thường, nhưng lại cố tỏ ra nhẹ tênh.

Điều này quan trọng vì nếu mình gọi đúng tên vấn đề, mình sẽ bớt trách bản thân. Không phải mình kém đi. Mình chỉ đang trở lại thị trường lao động trong một phiên bản đã thay đổi: thiếu ngủ hơn, thực tế hơn, dễ tủi thân hơn, nhưng cũng lì hơn nhiều.

Thứ khiến mình nghĩ khác đi

Sau khi làm mẹ, bản ngã của mình bị sắp xếp lại. Trước đây, công việc có thể là nơi mình chứng minh năng lực. Sau sinh, mình vừa muốn đi làm để có tiền, vừa sợ người khác nghĩ mình không còn tập trung; vừa cần được công nhận, vừa sợ phải trả giá bằng thời gian với con. Hai nhu cầu kéo ngược nhau nên mỗi email từ chối dễ đâm sâu hơn bình thường.

Vì vậy, chuyện hụt hẫng không hẳn đến từ một công việc không đậu. Nó đến từ cảm giác mình đang phải học lại cách đứng trên đôi chân của chính mình, trong khi tay vẫn còn bế con, đầu vẫn nhớ giờ ăn giờ ngủ, và tim thì chưa thật sự rời khỏi vai trò làm mẹ.

Những va chạm rất thật với đời sống mới

Nếu mới chỉ là lo lắng và thiếu tự tin, điều cần làm ngay không phải ép mình phải “mạnh mẽ lên”, mà là thu nhỏ bài toán. Chỉnh lại CV một buổi, lọc vài công việc thật sự phù hợp khung giờ gia đình, tập trả lời câu hỏi về khoảng nghỉ sinh theo cách ngắn gọn và bình tĩnh. Mức này, sự rõ ràng cứu mình nhiều hơn cảm hứng. Làm ít nhưng đều tay sẽ tốt hơn ngồi một lần rồi tuyệt vọng.

Nếu mình bắt đầu hoảng: mất ngủ vì sợ tiền, cáu với con vì một email từ chối, thấy chồng nói gì cũng chạm tự ái, đó là lúc phải nhìn vấn đề rộng hơn chuyện tìm việc. Có thể áp lực tài chính đang lớn hơn mình thừa nhận, hoặc mình đang ôm quá nhiều việc chăm con mà không nói ra. Mức này, cần ngồi lại với bạn đời để chia rõ thời gian, ngân sách, người hỗ trợ và giới hạn của mỗi người. Xin việc không thể là cuộc chiến bí mật của riêng mẹ.

Nếu không khí trong nhà đã căng thường xuyên, mình kiệt sức, khóc nhiều, cảm thấy vô dụng hoặc sợ phải gặp người khác, đừng tiếp tục coi đây chỉ là giai đoạn “rồi sẽ qua”. Công việc quan trọng, nhưng sức khỏe tinh thần còn quan trọng hơn. Có những lúc mình không cần một mẹo sửa CV, mà cần được nghỉ, được chia việc, hoặc được nói chuyện với người có chuyên môn.

Điều mình học lại về chính mình

Mình từng nghĩ phải chuẩn bị thật hoàn hảo mới được đi xin việc. Sau này mới thấy, mẹ bỉm xin việc cần một danh sách thực tế hơn là một phiên bản hoàn mỹ. Mình có thể bắt đầu bằng vài việc rất đời: chốt khung giờ có người trông con; viết lại CV theo năng lực hiện tại thay vì tiếc nuối quá khứ; chuẩn bị một câu trả lời trung thực về thời gian nghỉ sinh; rà lại chi phí gia đình để biết mình cần mức lương tối thiểu bao nhiêu; chọn loại công việc phù hợp sức mình lúc này, không cố ôm danh tiếng nếu đổi lại là kiệt quệ.

Quan trọng không kém là checklist trong đầu: mình đi làm vì điều gì; điều gì mình chấp nhận tạm thời và điều gì thì không; mình có đang xin việc để sống tốt hơn, hay chỉ để chứng minh với ai đó rằng mình vẫn giỏi. Câu hỏi này hơi đau, nhưng trả lời được rồi thì bớt chạy lung tung. Có khi mình nhận ra lúc này cần việc ổn định hơn việc hào nhoáng. Có khi mình nhận ra mình nhớ cảm giác kiếm ra tiền, chứ không nhớ chính công việc cũ.

Kết lại

Nếu việc xin việc kéo theo mất ngủ kéo dài, tim đập nhanh thường xuyên, ăn uống thất thường, cáu gắt quá mức, cảm giác tội lỗi nặng nề, hoặc mình không còn hứng thú với cả những việc từng làm mình dễ chịu, đó không còn chỉ là áp lực thông thường. Mình nên đi khám hoặc tìm chuyên gia tâm lý để được đánh giá kỹ hơn, nhất là khi các biểu hiện này ảnh hưởng đến việc chăm con, hôn nhân và sinh hoạt hằng ngày.

Ngoài hỗ trợ chuyên môn, mình cũng nên tìm hỗ trợ đời thường sớm hơn mình hay làm: nhờ người trông con vài giờ cố định, nhờ chồng nhận phần việc thật rõ, nhắn cho một người bạn đủ tin để nói thật rằng dạo này mình đang chông chênh. Không phải cứ tự gồng mới là có trách nhiệm. Có khi biết gọi người đỡ cùng mới là trưởng thành.