Mẹ bỉm xin việc: lúc CV mỏng đi và mình phải học nói lại về bản thân
Từ khi có con, mình thay đổi bao nhiêu để đến lúc ngồi sửa CV mà thấy chính mình cũng hơi lạ? Mẹ bỉm xin việc không chỉ là chuyện tìm một công việc. Nó còn là lúc mình bị hỏi lại, rất thẳng, rằng ngoài vai trò làm mẹ ra, mình còn đang đứng ở đâu trong đời mình.
Điều mình thay đổi sau khi làm mẹ
Có con xong, nhịp sống của mình đổi hẳn. Ngày trước, mình đo một ngày bằng deadline, email, lịch họp. Sau đó, mình đo bằng cữ sữa, giấc ngủ ngắt quãng, nhiệt độ của con và số lần tự nhủ chắc mai sẽ làm tiếp. Đến lúc xin việc lại, cái làm mình khựng không chỉ là vài tháng hay vài năm nghỉ ở nhà, mà là cảm giác mình đã rời khỏi guồng quay quá lâu.
Khoảng trống trên CV nhìn thì ngắn gọn, nhưng người trong cuộc biết nó không hề trống. Ở đó có mệt, có thương con, có chuyện tiền bạc làm mình tỉnh táo hơn, có cả những ngày tự ái vì phải xin lại một cơ hội từng nghĩ là hiển nhiên. Vấn đề không phải mình vô dụng đi. Vấn đề là mình chưa biết diễn đạt quãng thời gian đó bằng ngôn ngữ của công việc.
Thứ khiến mình nghĩ khác đi
Sau sinh, nhiều thứ co lại cùng lúc: thời gian, thu nhập, độ tự do, cả cảm giác kiểm soát cuộc sống. Khi một người quen được nhìn nhận bằng năng lực bỗng sống lâu trong vai trò chăm sóc không lương, lòng tự trọng nghề nghiệp rất dễ bị mài mòn. Mình không yếu đi đột ngột, chỉ là mình ít được nhắc rằng mình vẫn có giá trị ngoài căn nhà này.
Thêm một va chạm rất thật: thị trường lao động không vận hành theo lòng thương. Nhà tuyển dụng nhìn vào kết quả, tốc độ, sự ổn định. Còn mình ngồi đối diện với một cơ thể chưa hồi hẳn, một đầu óc hay phân tán và lịch sống luôn có thể vỡ vì con ốm. Nói vậy không phải để bi quan, mà để thôi lãng mạn hóa chuyện quay lại làm việc. Khó là có thật, nên mình cần cách đi thực tế hơn là chỉ tự động viên.
Những va chạm rất thật với đời sống mới
Nếu áp lực chính là tiền bạc, mình cần nhìn thẳng vào nó trước. Lúc này, mục tiêu có thể không phải công việc trong mơ mà là một công việc đủ ổn để dòng tiền quay lại. Làm bán thời gian, freelance, nhận việc theo dự án, hoặc chọn vị trí thấp hơn kỳ vọng cũ một chút không làm mình kém đi. Đó có thể chỉ là giai đoạn bắc lại chiếc cầu đã đứt.
Nếu điều nặng nhất là tự ti và sợ mình tụt hậu, mình nên xử lý từ nhỏ đến vừa. Cập nhật lại CV, học một kỹ năng ngắn hạn, luyện trả lời phỏng vấn, làm lại hồ sơ LinkedIn, nhắn cho vài người quen trong nghề. Còn nếu mình đang ở mức kiệt sức: ngủ thiếu kéo dài, dễ cáu, khó tập trung, vừa chăm con vừa xin việc mà ngày nào cũng như sắp vỡ, thì việc cần làm chưa chắc là nộp thêm mười CV. Có khi là giảm kỳ vọng trong một thời gian, chia việc với chồng hoặc người nhà, và cho bản thân quyền đi chậm mà không tự kết tội.
Điều mình học lại về chính mình
Mình đã học cách bớt nghĩ mơ hồ và làm từng việc cụ thể. Viết lại CV theo công việc muốn ứng tuyển, không kể lể dài dòng về giai đoạn nghỉ mà nhấn vào kỹ năng còn dùng được. Chuẩn bị một câu trả lời ngắn, thẳng và không tự hạ thấp mình về khoảng nghỉ sinh con. Liệt kê 5 việc mình từng làm tốt trước đây và 3 kỹ năng mình vẫn đang dùng mỗi ngày. Chọn 1-2 khung giờ cố định trong tuần chỉ để tìm việc, thay vì sống trong tâm thế lúc nào cũng lo mà chẳng làm được đến nơi đến chốn.
Ngoài ra, mình cần kiểm tra lại những nền tảng rất đời thường: ai trông con khi mình đi phỏng vấn, mình có chịu được thời gian di chuyển không, mức lương tối thiểu chấp nhận là bao nhiêu, công việc nào giúp mình đỡ vỡ lịch nhất. Mẹ bỉm xin việc thường thua không phải vì kém, mà vì kế hoạch hậu cần quá mỏng. Khi hậu phương chưa tính kỹ, mỗi cơ hội đi qua đều để lại cảm giác mình bất lực hơn thực tế.
Kết lại
Có những lúc chuyện xin việc không còn chỉ là chuyện nghề nghiệp. Nếu mình mất ngủ kéo dài, hay hoảng, khó thở khi nghĩ đến phỏng vấn, buồn bã triền miên, thấy bản thân vô giá trị trong nhiều tuần, hoặc mâu thuẫn với chồng và gia đình leo thang vì áp lực tiền bạc – chăm con – đi làm, thì đây không còn là chuyện chỉ cần cố thêm. Mình nên tìm hỗ trợ từ người thân đáng tin, chuyên gia tâm lý, hoặc đi khám khi sức khỏe tinh thần và thể chất bắt đầu báo động.
Mình từng nghĩ mạnh mẽ là tự lo hết. Sau này mới hiểu mạnh mẽ hơn là biết mình đang ở mức nào, và không biến mỗi lần hụt việc thành bằng chứng rằng mình đã thua. Xin việc sau khi làm mẹ không phải bài test xem mình còn xứng đáng hay không. Nó chỉ là một giai đoạn buộc mình học lại cách đứng tên mình, ngoài vai trò làm mẹ, mà không phủ nhận vai trò đó.
Bài viết mang tính chia sẻ và định hướng tự nhìn lại bản thân, không thay thế tư vấn nghề nghiệp hay chăm sóc sức khỏe chuyên môn. Nếu bạn có dấu hiệu kiệt sức, lo âu, mất ngủ hoặc buồn chán kéo dài, hãy tìm hỗ trợ từ chuyên gia phù hợp.
