Mẹ bỉm xin việc: đi làm lại sau một lần sinh nở và một lần thay đổi bản thân
Từ khi có con, mình thay đổi bao nhiêu, và phần nào là trưởng thành thật sự, phần nào chỉ là mình đang cố sống sót qua từng ngày? Câu hỏi đó quay lại rõ nhất lúc mình ngồi viết CV: kinh nghiệm có một khoảng trống, kỹ năng có phần bị mòn, nhưng trách nhiệm thì tăng lên gấp nhiều lần.
Điều mình thay đổi sau khi làm mẹ
Mẹ bỉm xin việc không chỉ là chuyện tìm một công ty nhận mình, mà là chuyện đối diện lại với bản ngã nghề nghiệp. Trước đây mình chọn việc vì thích, vì muốn học thêm, vì muốn đi xa. Sau khi có con, lựa chọn đầu tiên lại là giờ giấc, quãng đường, ai đón con khi con sốt, và lương có đủ bù cho chi phí gửi trẻ không.
Bối cảnh này làm nhiều mẹ thấy mình “tụt hậu”, nhưng nhìn kỹ thì không hẳn vậy. Mình không yếu đi, mình chỉ đang mang thêm một hệ quy chiếu mới: mọi quyết định công việc giờ kéo theo tài chính gia đình, sức khỏe tinh thần và chất lượng hôn nhân.
Thứ khiến mình nghĩ khác đi
Giải thích ngắn gọn nhất cho cảm giác chênh vênh khi xin việc lại là: mình đã đổi vai quá nhanh, từ một người lao động thành người chăm sóc toàn thời gian, rồi lại phải đổi ngược trong khi cơ thể và nhịp sinh học chưa hoàn toàn hồi phục. Não vẫn quen chế độ chia nhỏ sự tập trung theo tiếng khóc, bữa ăn, giấc ngủ của con, nên việc ngồi sâu vào một tác vụ 2-3 tiếng liên tục trở nên khó hơn trước.
Điều thay đổi nữa là tiêu chuẩn thành công. Trước kia mình đo bằng chức danh và mức tăng lương; bây giờ mình đo bằng một ngày không cáu gắt quá nhiều, có thu nhập đều, và tối còn đủ năng lượng để nói chuyện tử tế với chồng con. Nghe có vẻ nhỏ, nhưng đó là một hệ giá trị trưởng thành hơn, không phải hạ chuẩn.
Những va chạm rất thật với đời sống mới
Xử lý theo mức độ giúp mình đỡ hoảng. Mức 1: bị từ chối vì khoảng nghỉ sinh hoặc vì không thể tăng ca, khi đó việc cần làm là chỉnh kỳ vọng, nộp hồ sơ đều tay và chọn môi trường tôn trọng ranh giới gia đình. Mức 2: áp lực tiền bạc khiến mình muốn nhận đại một việc, lúc này cần ngồi lại với chồng để chốt ngưỡng thu nhập tối thiểu, phân công việc nhà và kế hoạch dự phòng khi con ốm. Mức 3: cảm giác tội lỗi kép, đi làm thì thấy có lỗi với con, ở nhà thì thấy có lỗi với bản thân, khi đó không giải quyết bằng ý chí được nữa mà phải giảm tải thực tế: bớt chuẩn nhà cửa, nhờ hỗ trợ, và cắt những kỳ vọng không thiết yếu.
Va chạm đau nhất thường không nằm ở cuộc phỏng vấn, mà ở cách mình tự nói với mình: “Mình kém rồi”, “Mình hết cơ hội rồi”. Những câu đó nghe quen vì mệt, chứ không phải vì đúng.
Điều mình học lại về chính mình
Checklist hành động mình đang làm, rất đời thường nhưng có tác dụng: cập nhật CV theo năng lực chuyển đổi (quản lý thời gian, xử lý khủng hoảng, giao tiếp đa vai); mỗi ngày dành 45-60 phút cố định cho việc tìm việc; lập 2-3 phương án công việc (toàn thời gian, bán thời gian, freelance) để không bị dồn vào một cửa; tính trước bài toán tài chính 6 tháng để tránh nhận việc trong hoảng loạn; chốt trước lịch chăm con với người đồng hành để không vỡ trận tuần đầu đi làm.
Mình cũng tập nói thẳng trong phỏng vấn về khung giờ và phạm vi có thể cam kết. Thành thật sớm có thể mất vài cơ hội, nhưng giữ lại những cơ hội phù hợp, đỡ phải trả giá bằng kiệt sức sau đó.
Kết lại
Mình chọn đi làm lại, nhưng không quay về phiên bản cũ. Mình đi tiếp với một phiên bản có giới hạn rõ hơn, thực tế hơn, và biết ưu tiên điều gì nuôi được cả gia đình lẫn lòng tự trọng nghề nghiệp của chính mình.
Khi nào cần đi khám: nếu buồn bã, mất ngủ, lo âu hoặc cáu gắt kéo dài trên 2 tuần; thường xuyên thấy vô dụng, tuyệt vọng; khó chăm sóc bản thân hay em bé; hoặc có ý nghĩ làm hại bản thân, hãy đi khám chuyên khoa tâm thần/tâm lý hoặc sản phụ khoa sớm. Xin việc là áp lực lớn, nhưng sức khỏe tinh thần của mẹ luôn là nền móng.
Nội dung mang tính chia sẻ trải nghiệm và định hướng tự hỗ trợ, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có dấu hiệu trầm cảm, lo âu sau sinh hoặc ý nghĩ tự làm hại bản thân, cần tìm hỗ trợ chuyên môn ngay.
