Mẹ bỉm xin việc: quay lại thị trường lao động bằng một phiên bản thật hơn
Từ khi có con, mình thay đổi bao nhiêu, và bao nhiêu phần trong số đó là trưởng thành thật sự, bao nhiêu phần chỉ là đang cố chịu?
Điều mình thay đổi sau khi làm mẹ
Mẹ bỉm xin việc không chỉ là chuyện sửa CV hay trả lời phỏng vấn. Crux nằm ở chỗ mình phải bước vào một cuộc so sánh âm thầm: mình trước khi sinh, mình hiện tại, và kỳ vọng của thị trường lao động vốn không chờ ai.
Có ngày mình thấy muốn đi làm để thở, có ngày lại thấy tội lỗi vì vừa mở laptop đã nghe con khóc. Hai cảm giác đó cùng đúng, và chính sự giằng co này làm nhiều mẹ mệt hơn cả việc tìm việc.
Thứ khiến mình nghĩ khác đi
Mình từng nghĩ đi làm là để phát triển, giờ đi làm còn để giữ một phần danh tính không chỉ xoay quanh vai trò chăm con. Tiền bạc cũng đổi nghĩa: không còn là “thu nhập của mình” đơn giản, mà là mức an toàn của cả nhà và quyền chủ động của mình trong các quyết định lớn nhỏ.
Giải thích ngắn cho cảm giác chênh vênh này: sau sinh, nhịp sống, giấc ngủ, hormone, mạng lưới hỗ trợ và cả tự tin nghề nghiệp đều thay đổi cùng lúc. Không lạ khi cùng một câu hỏi tuyển dụng mà mình phản ứng khác hẳn trước đây.
Những va chạm rất thật với đời sống mới
Mình chia việc quay lại theo mức độ để đỡ hoảng. Mức nhẹ: mất nhịp, sợ bị hỏi khoảng trống nghề nghiệp; xử lý bằng cách chuẩn bị trước câu trả lời trung thực, ngắn gọn, tập trung vào năng lực hiện tại. Mức vừa: thiếu người trông con ổn định, lịch sinh hoạt đảo liên tục; xử lý bằng phương án dự phòng 2 tầng (người chính và người thay thế), chỉ nhận lịch làm việc mình thực sự giữ được. Mức nặng: mất ngủ kéo dài, dễ cáu, khó tập trung, cảm giác vô dụng đè nặng nhiều tuần; lúc này ưu tiên sức khỏe trước hiệu suất, tạm hạ mục tiêu xin việc để không tự bào mòn.
Va chạm với hôn nhân cũng là điểm không nên né. Nếu chỉ một người “gánh tự nhiên” mọi việc nhà, thì người còn lại gần như không có cửa cạnh tranh công việc một cách công bằng.
Điều mình học lại về chính mình
Checklist hành động ngắn mình dùng: (1) Chốt khung giờ làm việc khả thi theo tuần, không theo lý tưởng; (2) Viết lại CV theo năng lực chuyển đổi sau khi làm mẹ như quản trị thời gian, xử lý khủng hoảng, giao tiếp liên phòng ban trong gia đình; (3) Lập danh sách công việc theo 3 nhóm: cần tiền ngay, đúng chuyên môn, có đường tăng trưởng; (4) Chỉ nộp vị trí mình đáp ứng tối thiểu 60-70% để tránh tự loại; (5) Thống nhất với bạn đời 3 việc cố định họ chịu trách nhiệm, không hỗ trợ kiểu “rảnh thì làm”; (6) Mỗi tuần tự đánh giá một lần để điều chỉnh, không tự kết án.
Mình học lại một điều khá sắc: tự trọng nghề nghiệp không nằm ở việc lao vào mọi cơ hội, mà ở việc chọn cơ hội không bắt mình phản bội giới hạn cơ bản của cơ thể và gia đình.
Kết lại
Mình chọn đi chậm nhưng chắc, đi làm lại như một quyết định dài hạn chứ không phải màn chứng minh ngắn hạn. Không cần thắng ai, chỉ cần bớt thua chính mình qua từng tháng.
Khi nào nên đi khám: nếu buồn bã, lo âu, mất ngủ, cáu gắt hoặc cảm giác tội lỗi kéo dài trên 2 tuần và làm mình không vận hành được việc chăm con, sinh hoạt, hay xin việc; nếu có cơn hoảng loạn, ý nghĩ làm hại bản thân hoặc em bé, cần đi khám chuyên khoa tâm thần/tâm lý ngay và nhờ người thân hỗ trợ tức thì.
Nội dung mang tính chia sẻ và định hướng tự hỗ trợ, không thay thế chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu có dấu hiệu quá tải tâm lý kéo dài, hãy gặp bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá phù hợp.
