Mẹ bỉm xin việc: có lúc mình không sợ bị từ chối bằng sợ nhìn thấy mình đã khác
Từ khi có con, mình thay đổi bao nhiêu đến mức lúc ngồi sửa CV, mình thấy ngập ngừng ngay ở phần giới thiệu bản thân? Chuyện mẹ bỉm xin việc nghe như một việc rất đời thường, nhưng nhiều khi nó không chỉ là đi tìm lương. Nó là lúc mình phải nhìn thẳng vào một câu hỏi hơi đau: ngoài vai trò làm mẹ, mình còn tin mình là ai nữa không.
Điều mình thay đổi sau khi làm mẹ
Có con rồi, mình sống thực tế hơn hẳn. Trước đây chọn việc còn nghĩ đến thích hay không thích, hợp tính hay không hợp tính. Sau sinh, nhiều quyết định bắt đầu đi qua một cửa khác: lương đủ không, giờ giấc có xoay được không, con ốm thì ai đỡ, đi làm rồi có đáng với số tiền gửi trẻ và phần sức lực mình trả ra mỗi ngày không.
Nhưng điều làm mình chông chênh nhất không hẳn là thị trường việc làm. Mà là cảm giác phải tự giới thiệu lại chính mình sau một quãng đời bị ngắt nhịp. Mình từng làm được nhiều việc, nhưng vài năm ở nhà với con khiến mình nói về bản thân như thể đang xin lỗi vì đã biến mất.
Thứ khiến mình nghĩ khác đi
Mẹ bỉm xin việc khó ở chỗ công việc không còn là chuyện công việc. Nó dính vào tiền bạc, vào quyền được tiêu một khoản tiền mà không phải áy náy, vào cảm giác mình còn đứng được bằng đôi chân của mình trong hôn nhân. Có những ngày mình nói muốn đi làm vì nhớ nghề, nhưng nếu thành thật hơn, mình cũng muốn bớt cảm giác phải ngửa tay cho những thứ rất nhỏ.
Sau khi làm mẹ, mình thay đổi cả nhịp sống lẫn cách nhìn về giá trị bản thân. Mình giỏi chịu đựng hơn, làm nhiều việc cùng lúc hơn, nhưng cũng dễ nghi ngờ mình hơn. Đi xin việc lúc này không chỉ là đem năng lực ra trước nhà tuyển dụng. Nó còn là cuộc va chạm giữa con người mình từng là và con người mình đang gồng để trở lại.
Những va chạm rất thật với đời sống mới
Nếu mình chỉ đang mất tự tin nhẹ, việc cần làm không phải ép bản thân tỏ ra mạnh mẽ. Chỉ cần nhìn lại những gì mình vẫn làm được trong giai đoạn chăm con: quản lý thời gian, chịu áp lực, xử lý việc đột xuất, giữ nhịp một gia đình. Những thứ đó không thay thế chuyên môn, nhưng cũng không phải khoảng trắng vô nghĩa như mình từng tưởng.
Nếu khó nằm ở khoảng trống CV hoặc chuyên môn đã chậm nhịp, mình cần thực tế hơn là tự ái. Có thể bắt đầu bằng công việc bán thời gian, freelance, học lại một kỹ năng cũ, hoặc chấp nhận một vị trí thấp hơn kỳ vọng ban đầu để lấy lại nhịp. Nếu áp lực đã đi xa đến mức mỗi lần nghĩ đến xin việc là thấy nghẹn, cáu gắt, mất ngủ, hoặc vợ chồng liên tục va nhau vì tiền, thì vấn đề không còn chỉ là tìm việc. Lúc đó mình cần hỗ trợ rõ ràng hơn từ người thân, từ chuyên gia tâm lý, hoặc ít nhất là một cuộc nói chuyện tử tế để phân chia lại gánh nặng.
Điều mình học lại về chính mình
Mình đã học lại về chính mình theo cách khá phũ: đừng đợi hết sợ rồi mới bắt đầu. Có thể làm từng bước nhỏ. Viết lại CV theo năng lực hiện có thay vì cố kể một phiên bản quá đẹp. Chọn 2-3 loại công việc thật sự phù hợp với giai đoạn có con nhỏ. Rà lại chi phí đi làm, gửi trẻ, thời gian di chuyển để biết mình đang chọn vì phát triển, vì thu nhập, hay chỉ vì hoảng. Nói chuyện thẳng với chồng hoặc người hỗ trợ về lịch trông con trước khi nộp hồ sơ, đừng để đến lúc phỏng vấn rồi mới vỡ ra là không ai đỡ được.
Một checklist ngắn nhưng đủ dùng là: cập nhật CV và hồ sơ mạng nghề nghiệp; liệt kê kỹ năng cũ, kỹ năng mới có thể dùng lại; xác định khung giờ làm việc khả thi; chuẩn bị trước phương án khi con ốm; tập trả lời câu hỏi về quãng nghỉ sinh con mà không mang giọng xin lỗi; đặt mục tiêu số hồ sơ gửi mỗi tuần; và chừa chỗ cho việc bị từ chối mà không xem đó là bằng chứng mình kém. Mẹ bỉm xin việc cần nhất không phải một cú bật lại đẹp mắt, mà là một nhịp quay về bền.
Kết lại
Có những mệt mỏi thuộc về giai đoạn, nghỉ một chút rồi sẽ đỡ. Nhưng cũng có những dấu hiệu không nên xem nhẹ: buồn bã kéo dài, mất ngủ liên tục, tim đập nhanh mỗi khi nghĩ đến việc ra ngoài làm việc, thấy mình vô dụng đến mức không muốn gặp ai, thường xuyên bật khóc hoặc cáu gắt không kiểm soát, ăn uống rối loạn, hoặc cảm giác ngộp trong hôn nhân vì áp lực tiền bạc và trách nhiệm.
Nếu những dấu hiệu đó kéo dài nhiều tuần, làm mình không chăm được bản thân, không kết nối nổi với con, hoặc không thể sinh hoạt bình thường, mình nên đi khám để được đánh giá sức khỏe tinh thần và thể chất. Chọn sống thế nào là quyền của mình: đi làm sớm, đi làm muộn, ở nhà thêm một thời gian, hay đổi hẳn hướng nghề. Chỉ cần đó là lựa chọn tỉnh táo, không phải một quyết định được đưa ra từ kiệt sức và tự trách.
Bài viết mang tính chia sẻ trải nghiệm và định hướng tự nhìn lại bản thân, không thay thế tư vấn nghề nghiệp, tư vấn tâm lý hay chẩn đoán y khoa. Nếu bạn có dấu hiệu kiệt sức, lo âu hoặc buồn bã kéo dài, hãy tìm hỗ trợ chuyên môn phù hợp.
